Onderzoeks- en OpleidingsGroep voor decentrale overheden en Europa

Opleiding en loopbaan

Bart Hessel (1949) is sinds 1986 Universitair hoofddocent economisch publiekrecht en sinds 1998 bijzonder hoogleraar Europees recht en decentrale overheden aan het Europa Instituut van de Universiteit Utrecht. In 2013 is de bijzondere leerstoel omgezet in een gewone. Na het behalen van zijn gymnasium β diploma (1968) studeerde hij staats- en bestuursrecht in Utrecht, met bijzondere aandacht voor macro-economie en bestuurskunde (1974), en promoveerde hij in 1987 op het proefschrift Rechtsstaat en economische politiek (promotoren R. Crince LeRoy, P. verLoren van Themaat, A.A.G Peters en H. Ph. Visser ’t Hooft).

In zijn proefschrift zocht Hessel een integratie van de beleidsmatige, de juridische en de politieke benadering van de overheid. Net toen in Nederland ongeremd gekozen werd voor de neoliberale markteconomie, kwam Hessel met een pleidooi voor de sociale markteconomie en schreef hij met anderen een boek over recht en bedrijfsethiek.

Voordat hij zich bekeerde tot het Europese recht voor decentrale overheden ging zijn aandacht uit naar interdisciplinair onderzoek op het grensvlak van recht en economie. In dat kader was hij in de jaren negentig vier jaar onderzoeksleider op dat terrein binnen de toenmalige onderzoekschool Arbeid, Welzijn en Sociaal-economisch Bestuur (AWSB).

Binnen het Europa Instituut

Binnen het Europa Instituut heeft Hessel in de loop der jaren verschillende vakken gedoceerd. Sinds 1 april 2009 werkt hij nog maar parttime en binnen die periode geeft hij hoorcolleges economisch publiekrecht en zijn masterclass Europees recht. Voor zover mogelijk begeleidt hij, naast promovendi, ook bachelor- en masterstudenten met scripties en onderzoeken op het terrein van zijn leerstoel. Daarnaast doet hij (opdracht)onderzoek op het gebied van Europees recht en decentrale overheden binnen het facultaire onderzoekprogramma op het gebied van Europees recht.

Europees recht en decentrale overheden

Bart Hessel was samen met zijn collega prof. Kamiel Mortelmans de eerste in Nederland die omvangrijk onderzoek heeft gedaan naar de betekenis van het Europese recht voor decentrale overheden. Dit leidde in 1997 tot een wetenschappelijk handboek.
In zijn oratie Bouwen aan een stad in Europa (1999) pleitte hij voor de oprichting van een adviescentrum voor decentrale overheden op het gebied van Europees recht en dat heeft geleid tot het Kenniscentrum Europa decentraal (2002).

In 2002 heeft Hessel de Onderzoeks- en OpleidingsGroep (OOG) voor decentrale overheden en Europees recht opgericht, een virtueel samenwerkingsverband met onder andere het Europa Instituut en het Centrum voor omgevingsrecht van de Universiteit, ERAC, Subpoort en enkele advocatenkantoren.
Hessel geeft regelmatig (in company) cursussen Europees recht aan decentrale overheden, begeleidt deze overheden bij aanvankelijk Europa-proof-trajecten en nu Europa-bewust-projecten en doet opdrachtonderzoek. Hij heeft regelmatig gepubliceerd in de Gemeentestem, De Europese Gemeente, RegelMaat en Bouwrecht en heeft diverse boeken geschreven bij Kluwer en Sdu.

Als hoofdredacteur van de Kluwerserie Europees recht voor decentrale overheden verschenen (mede) van zijn hand:

  • Bart Hessel en Annelies Neven, Staatssteun en EG-recht, praktische handleiding en checklist, deel 1, Kluwer 2001;
  • Bart Hessel e.a., In de Europese houdgreep? Over zwaarder ministerieel toezicht, deel 2, Kluwer 2003;
  • Anna Gerbrandy en Bart Hessel, Mededingingsrecht voor decentrale overheden, deel 4, Kluwer 2004.

In samenwerking met Europa decentraal verschenen bij Sdu:

  • Bart Hessel, Emile Perton, Jolinda Verwoert (red.), Europa op het grensvlak van recht en beleid, Sdu 2007;
  • Anne-Marije Groeneveld, Bart Hessel, Ilze Jozepa, 1001 vragen over staatssteun, de praktijk van de decentrale overheden, Sdu 2008;
  • Bart Hessel, Emile Perton, Marieke Schiebroek (red.), De dienstenrichtlijn decentraal, de gevolgen van de dienstenrichtlijn voor decentrale overheden, Sdu 2009;
  • Bart Hessel, Ann-Marie Kühler, Emile Perton (red.), Pluk de vruchten van de interne markt. Europees beleid als kansen voor decentraal beleid, Sdu 2011.

Nevenfuncties

Hessel is sinds 1988 plaatsvervangend raadsheer in het College van Beroep voor het bedrijfsleven, was vanaf de oprichting in 2002 gedurende tien jaar wetenschappelijk adviseur van het Kenniscentrum Europa decentraal en is sinds 2007 programmaleider van de Masterclass Europees recht juridisch PAO-Utrecht.
Hessel doceert aan de Academie voor wetgeving, de Academie voor overheidsjuristen, de Grotius Academie, de opleiding voor gemeentejuristen van de Radboud Universiteit, het Instituut voor Bouwrecht, OSR te Utrecht, de Academie voor de rechtspraktijk en de Juridische Academie (studie in de stad).
Verder is hij redacteur c.q. lid van de redactieraad van Bouwrecht, de Gemeentestem, het Tijdschrift voor Staatssteun, de serie Europees recht voor decentrale overheden van Kluwer en de serie praktijkcahiers Europees recht van de Sdu.